کشاورزان دیم کار کهگیلویه و بویراحمدی با بیان اینکه کشت دیم مقرون به صرفه نیست، می گویند: درآمد کشت کم بازده دیم به رغم زحمات و هزینه‌های بالا تنها تولید کاه و کلش برای علوفه دامی است.

یاسوج۲۴: هر چند که کهگیلویه و بویراحمد یکی از قطب‌های آب جنوب غربی ایران است، اما کمبود آن مهمترین دغدغه کشاورزان دیم کار این استان کمتر توسعه یافته است.
سالانه از ۱۶۰ هزار هکتار زمین‌های زراعی در کهگیلویه و بویراحمد ۱۲۰ هزار هکتار به طور دیم کشت می‌شود، در حالی که عایدات اندک این زراعت پرهزینه بهره برداران این بخش را تلخ کام کرده است.
درآمد اندک کمتر از یک تن در هکتار کشاورزان دیم کار کهگیلویه و بویر احمد با وجود افزایش هزینه کشت هر هکتار یک میلیون ریال، تأمین هر کیلو بذر گندم افزون بر ۱۵ هزار ریال، گرانی کود، سم پاشی و بالابودن هزینه برداشت، ادامه کشت دیم را با چالش زیادی مواجه کرده است.
دغدغه کشاورزان از کمبود آب در حالی است که سالانه افزون بر هفت میلیارد متر مکعب روان آب از کهگیلویه و بویراحمد به مناطق پایین دست سرازیرمی شود و دشت‌های این استان در کنار رودخانه‌های پرآب خشک شده اند.
علاوه بر کمبود آب کشاورزی در کهگیلویه و بویراحمد، بارش باران پاییزی در این استان در سال زراعی جاری بر اساس گزارش هواشناسی تا اوایل آذر به تأخیر افتاده و این امر، کشت دیم کشاورزان این خطه را دچار مشکل و ناامیدی مضاعف کرده است.
یک کشاورز سوقی ساکن روستای «بردکشکی» واقع در حاشیه دریاچه سدمارون به وجود زمین‌های حاصلخیز این منطقه و بی رغبتی کشاورزان از کشت دیم اشاره کرد و گفت: برای تأمین آب کشاورزی منطقه در سه دهه گذشته اقدام مناسبی صورت نگرفته و دیم کاران در پایان فصل برداشت با حسرت درآمد اندک محصول خود را درو می‌کنند.
علی احمدی با بیان اینکه عایدات کشاورزان دیم کار برداشت کاه و کلش برای علوفه دام است اظهار کرد: درآمد ناشی از تولید محصول کشت گندم و جو دیم با وجود زحمت و هزینه های زیاد ناچیز است و به لحاظ اقتصادی ادامه آن مقرون به صرفه نیست.
مرتضی جلالی یک مسئول بازنشسته ساکن شهر دهدشت نیز می‌گوید: بخش زیادی از زمین‌های کشاورزی این شهرستان و سوق و لنده در مجاورت رودخانه مارون واقع شده است اما کشاورزان این منطقه سال‌هاست که در حسرت کشت آبی بسر می‌برند.
وزیر نیرو در سفر خرداد سال جاری بر لزوم شتاب بخشی مطالعات سد مارون ۲ در منطقه کهگیلویه برای تأمین آب کشاورزی این شهرستان به ‌ویژه دشت پنج هزار هکتار کلاچو دهدشت تاکید کرد.
سد مارون ۲ قرار است آب ۲۰ هزار هکتار از زمین‌های کهگیلویه و چرام را تأمین کند در حالی که دریاچه سد مارون که در حوزه شهرستان بهبهان احداث شده است، در جوار بخشی از زمین‌های زراعی کهگیلویه واقع شده است.
با وجود ۱۰ رودخانه پرآب در بسیاری از مناطق کهگیلویه و بویراحمد اما ۹۰ درصد آب کشاورزی این استان با برداشت افزون بر ۲۸۵ میلیون مترمکعب از ۲ هزار و ۵۰۰ حلقه چاه تأمین می‌شود.
مدیر امور زراعت کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه کمبود آب برای کشت ۱۲۰ هزار هکتار زمین دیم یکی از دغدغه‌های مهم کشاورزان و مسئولان است افزود: درآمد اندک کمتر از یک تن در هکتار گندم دیم چندان برای کشاورزان این استان اقتصادی نیست.
سید نعمت الله روزبه برنامه ریزی برای اجرای طرح‌های تأمین آب بزرگ، کوچک و توسعه کشت آبی را مورد تاکید قرارداد و اظهار داشت: در این استان برای تولید گندم به عنوان محصول استراتژیک ظرفیت‌های بالایی وجود دارد که بهره‌وری آن نیازمند اجرای طرح‌های تأمین آب است.
براساس گزارش شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد، برای هشت طرح عمرانی ملی امور آب این استان در سال جاری ۸۵۰ میلیارد ریال اعتبار از محل اعتبارات ملی و ملی استانی اختصاص یافته است.
طرح‌های ملی حوزه امور آب این استان شامل سدهای تنگ سرخ، تأمین آب لیکک، ساخت ایستگاه پمپاژ آب منطقه دهدشت غربی و طرح مطالعاتی سد آبریز رودخانه مارون است.
برای طرح تأمین آب چهار هزار و ۸۰۰ هکتار از زمینهای دهدشت غربی با پیشرفت فیزیکی ۲۴ درصد تاکنون ۱۵۰ میلیارد ریال هزینه شده است.
براساس گزارش شرکت آب منطقه‌ای کهگیلویه و بویراحمد برای انجام ۲۵ طرح مطالعاتی تأمین آب این استان ۳۰۰ میلیارد ریال اعتبار نیاز است.
کهگیلویه و بویراحمد سالانه بیش از ۱۱ میلیارد مترمکعب آب تولید می‌کند و حدود ۱۰ درصد آب شیرین کشور را نیز در اختیار دارد.
کهگیلویه و بویراحمد در جنوب ایران یک درصد خاک و ۱۰ درصد منابع آبی کشور را دارد و این استان دارای چهار هزار و ۴۰۰ چشمه و ۱۰ رودخانه دائمی و فصلی است.
** ۱۰۰ هزار فرصت شغلی کهگیلویه و بویراحمد در انتظار تخصیص آب کشاورزی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد در این باره می‌گوید: آبیاری ۱۵۰ هزار هکتار از زمین‌های زراعی این استان برای ایجاد ۱۰۰ هزار فرصت شغلی به تخصیص ۱٫۵ میلیارد متر مکعب آب به بخش کشاورزی نیاز دارد.
جعفر گوهرگانی اظهار داشت: کمبود آب کشاورزی در کهگیلویه و بویراحمد در حالی است که این استان پرآب سالانه میلیاردها مترمکعب روان آب دارد.
وی به وجود رودخانه‌های پرآب در حاشیه دشت‌های حاصلخیز این استان اشاره کرد و گفت: شهرهای جنوب استان از جمله گچساران، دهدشت و بهمئی از آب سد کوثر بهره مند نشده‌اند و آب دشت‌ها به جای کشاورزی برای آشامیدنی مصرف می‌شود.
گوهرگانی ادامه داد: این در حالی است که باید منابع آب چاه‌های آب شرکت نفت و آب و فاضلاب در دشت حاصلخیز امامزاده جعفر با جایگزینی آب سد کوثر در اختیار بخش کشاورزی قرار می‌گرفت.
وی تصریح کرد: در دشت امامزاده جعفر برای ۲۸ هکتار گلخانه مجوز ۱۰ لیتر آب برداشت ممکن نیست در حالی که می‌توان با تأمین آب آشامیدنی از سد کوثر بخشی از این مشکل را مرتفع کرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد اجرای شبکه آبرسانی امامزاده جعفر را یک خدمت بزرگ در دولت تدبیر و امید دانست و افزود: تنها بخش اندکی از این طرح به صورت مقروض از سوی جهاد کشاورزی انجام گرفته است.
گوهرگانی، فرسایشی اجرا شدن این طرح را یک مشکل دانست و گفت: شبکه‌های پایین دست سد کوثر گچساران پس از ۱۰ سال هنوز تکمیل نشده و بروز این مشکل برای طرح آبرسانی امامزاده جعفر نیز مشکلات دیگری را به همراه خواهد داشت.
بر اساس گزارش جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد حدود ۱۰ طرح ایستگاه پمپاژ در دست اجرای این استان برای آبیاری حدود سه هزار هکتار با کمبود اعتبار مواجه است.
بهره برداری از ۸۰ طرح تأمین آب کهگیلویه و بویراحمد نیاز به یکهزار میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد.
۲۷ درصد از جمعیت فعال استان ۷۰۰ هزار نفری کهگیلویه و بویراحمد در بخش کشاورزی اشتغال دارند. / مضفر عدالت نسب – ایرنا