پیروزی در مذاکرات از دیدگاه برخی مدیران دولت یازدهم را نباید پیروزی و برتری در مقابل کشورهای ۱+۵ و به خصوص غرب و امریکا دانست، بلکه پیروزی آنان در مقابل جناح سیاسی رقیب در ایران و منتقدان داخلی مذاکرات هسته‌ای قابل تعریف می‌باشد!

– اسلام ذوالقدرپور :  دور چهارم مذاکرات هسته‌ای وین میان ایران و کشورهای ۱+۵ که طی هفته اخیر برگزار شد، تبعات و مباحث مختلف و بیشماری را در پی داشته است. برخی از ایرانیان دوست دارند تا این دور از مذاکرات را نوعی شکست برای دولت یازدهم و تیم مذاکره‌کننده بدانند و در مقابل دولت و تیم مذاکره‌ کننده همچنان سعی در کتمان برخی حقایق و واقعیت‌های موجود در این مباحث را دارند.

مذاکرات فشرده و سه روزه‌ای که میان مذاکره کنندگان ایران و کشورهای ۱+۵ ، به سرپرستی دکتر محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه ایران و خانم کاترین اشتون برگزار گردید از ابتدا با تبلیغات فراوانی در ایران همراه بوده و  به صحنه قدرت‌‌نمایی دو جناح سیاسی کشور و البته برخی منتقدین واقعی مذاکرات تیدیل شده بود.

طرفداران دولت یازدهم و برخی مدیران و کارشناسان مسئول در وزارت امورخارجه ایران، قبل از دور چهارم مذاکرات وین به دنبال برجسته‌سازی این دور از مذاکرات بوده و از این مرحله به عنوان مرحله توافق نهایی و نگارش متن توافق نهایی یاد کرده و بر اهمیت این مذاکرات تأکید داشتند. دولتی‌‌‌ها و طرفداران دولت سعی در بزرگنمایی این دوره از مذاکرات وین داشتند و به تبعات بعد از برگزاری آن توجه نداشتند و در واقع آنان به شدت دچار خوش‌خیالی یا توهم توافق نهایی و پیروزی در مذاکرات شده بودند.

پیروزی در مذاکرات از دیدگاه برخی مدیران دولت یازدهم را نباید پیروزی و برتری در مقابل کشورهای ۱+۵ و به خصوص غرب و امریکا دانست، بلکه پیروزی آنان در مقابل جناح سیاسی رقیب در ایران و منتقدان داخلی مذاکرات هسته‌ای  قابل تعریف می‌باشد!

البته نباید سخنان مهیج دکتر روحانی محترم در مراسم رونمایی از دستاوردهای هسته‌ای را فراموش کرد، آنجا که به صراحت می‌گویند:( دنیا اگر می‌خواهد با مردم ایران و دولت ایران روابط حسنه و منفعت مشترک داشته باشد که به نفع همه باشد، باید اولاً در برابر حقوق ملت ایران تسلیم شود و راه تسلیم را در پیش بگیرد، در برابر عظمت ملت ایران راه تکریم را در پیش بگیرد. در برابر دانشمندان هسته‌ای و کشور راه تمجید را در پیش بگیرد، نه تضعیف، نه تحقیر، نه تحریم و ‌نه تهدید این ملت، هیچ یک از این‌ها کارگر نیست و نخواهد بود.(۱

این سخنان دکتر روحانی را باید پاسخی به تهدیدات غرب، امریکا و البته توقعات محور غربی مذاکرات دانست که توقع دارند تا مذاکره‌‌ کنندگان ایرانی در مقابل امتیازات اندک اقتصادی، امتیازات گسترده و البته استقلال ایران را به امریکا  هدیه کنند!

دکتر روحانی در سخنرانی خود در جمع مردم ایلام نیز با کمی بلند نظری می‌گویند: (روابط ما با همه همسایگان و با دنیای غرب و شرق گسترش خواهد یافت. آنهایی که در مقابل حقوق ملت ایران، عظمت این سرزمین و رشد و شکوفایی ایران سر فرود بیاورند و قصد دوستی داشته باشند، ما هم به سمت آنها دست صمیمیت دراز می‌کنیم. مسیر ما با دنیا مسیر تعامل و دوستی در چارچوب عزت، حکمت و مصلحت است).۲

در سوی دیگر مباحث داخلی مذاکرات هسته‌ای، جناح سیاسی رقیب دولت یازدهم و البته تعداد بسیاری از منتقدان و تحلیلگران مذاکرات هسته‌‌ای قرار دارند.

برخی افراد در جناح رقیب دولت یازدهم هستند که اساساً با مذاکرات با امریکا تحت هر شرایطی و حتی با مذاکرات در دولت دکتر احمدی‌نژاد مخالف بوده و با رویکردی افراطی به جای انتقاد و نقد نسبت به مذاکرات، به مخالفت با مذاکرات هسته‍ای ‌‌‌‌می‌‌پردازند. گویا این افراد همچنان در خواب بوده و از مذاکره با امریکا ترس و واهمه دارند. برخی از این افراد همچنان در فضای قبل از مذاکرات علنی ایران و امریکا بسر می‌برند.

از سوی دیگر بسیاری از انتقادات وارده به مذاکرات هسته‌ای و توافق ایران و غرب را باید تحلیل منتقدین واقعی دانست که سعی دارند تا در فضای بسته مذاکرات و عدم اطلاع رسانی در مورد محتوای مذاکرات، به نقد و بررسی بی‌طرفانه مذاکرات ایران و غرب پرداخته و دلسوزانه به برخی مسایل یا نقایص این مذاکرات و توافق اولیه آن انتقاد دارند.

در حالی که طرف غربی مذاکرات هسته‌ای و به خصوص امریکا همچنان به دنبال تحمیل اراده و منافع خود به ایران بوده و از ایران می‌خواهند تا تصمیمات بسیار سخت بگیرند، برخی ایرانیان در حال نزاع و بحث در مورد شکست یا پیروزی در  مذاکرات هستند.

مذاکرات هسته‌ای با کشورهای ۱+۵ و حتی امریکا را باید تصمیم و اراده‌ای فراتر از برنامه‌های دولت یازدهم دانست، زیرا این مذاکرات از حمایت و پشتیبانی رهبر معظم انقلاب و اکثریت قاطع مردم ایران برخوردار بوده و همچنان به عنوان یکی از رویکرهای سیاست خارجی کشور باید ادامه داشته باشد.

علیرغم برخی انتقادات وارده بر روند مذاکرات و رویه دولت در این زمینه، تقابل سیاسی داخلی ایرانیان در مورد مذاکرات هسته‌ای را باید رویکردی نامناسب دانست که امریکا می‌خواهد از آن بهره‌برداری مناسبی داشته باشد!

اختلاف‌نظر، سلیقه و گاه تقابل شدید سیاسی در میان جناح‌ها و گروه‌های داخلی ایران موجب می‌شود تا غرب و به خصوص امریکا، تیم مذاکره کننده هسته‌ای و دولت ایران را با چشم یک دولت یا تیم مذاکره کننده ضعیف، نگاه نموده و می‌خواهند از این اختلافات داخلی ایران سوءاستفاده کنند.

 تفسیر و تعبیر شکست و پیروزی در این مرحله از مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ و البته امریکا را باید تفسیری افراطی و زودهنگام دانست که می‌تواند به منافع و مصالح ایران در منطقه و صحنه بین‌المللی، خساراتی را وارد ساخته و قدرت ایران را به شدت محدود سازد.

سخنان برخی اشخاص غربی نیز مانند آتشی است بر مباحث داخلی ایران، مانند آخرین اظهارنظر جک استراو وزیر امورخارجه پیشین انگلیس (در سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶) و نماینده کنونی مجلس عوام که در دیدار با مسئولین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواهان توافق آژانس و غرب  با دولت ایران شده‌اند تا دولت یازدهم در داخل کشور قوی شده و عدم توافق موجب تضعیف دولت دکتر روحانی در مقابل رقبیان نگردد.۳

اگر دولت و مسئولین مرتبط با مذاکرات هسته‌ای بتوانند جزئیاتی بیشتر از مذاکرات و توافق هسته‌ای را اعلام نمایند، انتقادات از حالت فضای خلأ خارج شده و منتقدین نیز می‌توانند به درستی و بر اساس واقعیات به نقد و بررسی مذاکرات و توافق اولیه هسته‌ای بپردازند.

به نظر می‌آید در کنار برخی انتقادات وارده به توافق اولیه و مذاکرات هسته‌ای، ایرانیان در همه جناح‌ها و گروه‌های سیاسی باید همچنان و با تمام قوا به حمایت و پشتیبانی از دولت یازدهم و تیم مذاکره کننده بپردازند. همانگونه که رهبر معظم انقلاب بارها و مکرراً ضمن بیان برخی انتقادات نسبت به محتوا و روند مذاکرات و عدم خوش‌بینی بیش از اندازه به نتیجه مذاکرات، از تیم مذاکره کننده و دولت یازدهم دفاع و پشتیبانی نموده و همگان را به همکاری و حمایت از دولت یازدهم فرا خوانده‌اند.

شاید بهترین پیام منتقدین واقعی به دکتر روحانی و تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران آن باشد که: آقای دکتر روحانی ما را ، ما منتقد مذاکرات و برخی مفاد توافق هستیم، اما حامی و پشتیبان شما در این مذاکرات بوده و خواهیم بود و دولت یازدهم را نماینده مردم ایران در این مذاکرات می‌دانیم.

به هر حال امیدواریم همه جناح‌های سیاسی داخلی ایران و منتقدین مذاکرات و دولت یازدهم به نوعی توافق داخلی و سپس همسویی در قبال مذاکرات هسته‌ای و سیاست‌های استکباری غرب و امریکا دست یافته و با ایجاد همدلی و همگرایی داخلی، به افزایش اقتدار و توانایی‌های ایران کمک نمایند.   

      

 

منابع:

۱-پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری. ۱۳۹۳/۰۲/۲۱٫به آدرس: http://www.president.ir/fa/77415/preview

۲-پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری. ۱۳۹۳/۰۲/۱۷٫به آدرس: http://www.president.ir/fa/77297/preview

3-سایت فارسی رادیو آلمان (دویچه وله). ۲۰۱۴/۰۵/۲۱٫ ‌به آدرس:          http/

منبع : عصردنا