البته بررسی ها و ارزیابی زوایای پیدا و پنهان این پدیده و واکاوی پرونده های خرد و کلان چند سال اخیر نیز نفوذ و نقش تعیین کننده برخی کارکنان در سازمان ها و نهادهای مختلف بویژه دستگاه های مربوطه را تا حدود زیادی آشکارا ساخته است.

سایت مردم استان (ک و ب)- حمید جهان: پدیده ای شوم و در عین حال پیچیده ای است که طی یک دهه اخیر رشد قابل ملاحظه ای یافته و به عنوان یکی از جرائم مهم اقتصادی تمامی ارکان نظام و نهادهای نظارتی،امنیتی و بازرسی کشور را نیز درگیر خود کرده است.

 بروز این پدیده شوم به عقیده کارشناسان، مسئولان و متولیان امر در حوزه های مختلف در وهله نخست نیازمند شناسایی بسترهای وقوع آن است تا بتوان از این منظر راهکارهای مناسبی برای جلوگیری از بروز روزافزون آن نیز پیدا کرد. 
البته بررسی ها و ارزیابی زوایای پیدا و پنهان این پدیده و واکاوی پرونده های خرد و کلان چند سال اخیر نیز نفوذ و نقش تعیین کننده برخی کارکنان در سازمان ها و نهادهای مختلف بویژه دستگاه های مربوطه را تا حدود زیادی آشکارا ساخته است. 
به گفته مسئولان امر درکهگیلویه وبویراحمد شواهد و اسناد زیادی از نفوذ کارکنان و نیروهای دولتی در بروز بسیاری از ها و پرونده های زمین خواری و همراهی و همگامی آنان با چپاولگران و غارتگران بیت المال در این استان حکایت دارد. 
هرچند مسئولان امر به شکل مصداقی به نمونه هایی از نفوذ کارکنان دولت در بروز این پدیده و همراهی و همگامی آنان با چپاولگران و غارتگران بیت المال اشاره ای نکردند، اما نباید از این چالش اساسی و از عوامل بسترساز بروز این پدیده شوم نیز غافل ماند. 
معاون عمرانی استاندار نیز درحالی از وجود بیش از چهار هزار و ۷۵۰هکتار از اراضی ملی این استان در دست سودجویان خبر می دهد که نبود نقشه کاداستر را یکی از مهمترین دلایل افزایش بروز پدیده زمین خواری می داند. 
پژمان نیک اقبالی افزود: از ۲۸۰ هزار هکتار زمین ملی نیازمند نقشه کاداستر تنها ۴۰ هزار هکتار آن دارای نقشه است. 
نقشه کاداستر، یک نوع نقشه برداری ثبتی است که ارزش حقوقی داشته باشد و بتوان بر اساس مرزهای آن سند مالکیت صادر کرد. 
به گفته نیک اقبالی شهرستان بویراحمد نیز با حدود دو هزار و ۲۳۰ هکتار دارای بیشترین منابع ملی تصرف شده به دست متصرفان و سودجویان است. 
نیک اقبالی اظهار کرد: شهرستان های گچساران با ۹۱۶ هکتار و کهگیلویه با ۵۹۱ هکتار در رده های بعدی زمین های ملی تصرف شده قرار دارند. 
معاون عمرانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: سال ۹۴ نیز حدود ۹۰ پرونده با بیش از ۱۱۵هکتار زمین خواری در این استان تشکیل شد که ۵۲ هکتار از این میزان نیز از تصرف سودجویان خارج شد. 
نیک اقبالی با اشاره به عزم جدی دولت برای مبارزه با زمین خواری، کوه خواری و تخلفات زیست محیطی و منابع طبیعی گفت: تخلفاتی در این زمینه ها در استان انجام شده که بررسی و شناسایی نهایی آنها در دستور کار قرار گرفته است. 
وی مشارکت مردم و همراهی رسانه های جمعی برای ارائه آموزش های لازم در زمینه آگاهی بخشی و اطلاع رسانی افکارعمومی برای حفظ و صیانت از اراضی ملی و منابع طبیعی را از راهکارهای ضروری در کاهش روند تخریب منابع ملی و جنگل ها ذکر کرد. 
نیک اقبالی افزود: مقابله جدی با پدیده زمین خواری اکنون با تاکید رهبر معظم انقلاب به یک راهبرد و اولویت مهم دولت و به تبع آن در همه استان ها تبدیل شده است. 
مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری کهگیلویه وبویراحمد نیز از کاهش محسوس زمین خواری های سازمان یافته در سطح استان طی دو سال گذشته خبر داد و گفت: بسیاری از پرونده های راکد طی یک دهه اخیر نیز در دستور کار قضایی و حقوقی قرار گرفته است. 
عزت الله بهشتی فر افزود: طی سال های ۹۰ تا ۹۴ حدود یکهزار و ۸۱۶ پرونده مربوط به تخریب و تصرف عدوانی اراضی ملی در مراجع قضایی استان تشکیل شده است. 
وی بیان کرد: بیش از یکهزار و ۵۶۱ هکتار از اراضی ملی و طبیعی استان نیز در قالب این تعداد پرونده مورد تعرض و تصرف غارتگران و سودجویان قرار گرفت. 
بهشتی فر تصریح کرد: ۶۳۴ مورد از این تعداد منجر به صدور رای و رفع تصرف حدود یک هزار و ۱۰۰ هکتار از اراضی ملی از دست سودجویان شد. 
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه وبویراحمد گفت: بیشترین تعداد پرونده های تشکیل شده مربوط به سال های ۹۴ و ۹۳ به ترتیب با ۴۳۱ و ۳۹۷ مورد بوده است. 
وی تصریح کرد: بسیاری از پرونده های تشکیل شده در دو سال اخیر نیز مربوط به تصرفات و دست درازی های سودجویان در سالیان گذشته بویژه طی سال های ۸۰ تا ۸۲و ۸۸ تا ۹۰ بوده است. 
بهشتی فر یادآور شد: به نظر می رسد بیشترین میزان تخریب ها و تعرض به اراضی ملی نیز در بین همین سال ها بوده است. 
وی اظهار کرد: با بررسی های انجام شده بیشترین تعرض ها نیز مربوط به شهرستان های بویراحمد و دنا و منطقه طسوج در شهرستان چرام بود. 
بهشتی فر با اشاره به فعال شدن کارگروه ویژه حفظ حقوق بیت المال و مبارزه با زمین خواری ، گفت: سالهای ۹۳ و ۹۴ حدود ۸۲۸ مورد پرونده زمین خواری در مراجع قضایی استان تشکیل شد. 
وی افزود: ظرف این دو سال نیز حدود ۶۳۷ هکتار از اراضی و منابع ملی از دست سودجویان رفع تصرف شد. 
بهشتی فر برخی دستاوردها و نتایج کارگروه ویژه حفظ حقوق بیت المال و مبارزه با زمین خواری در استان و اهتمام ویژه دولت یازدهم و نیز تعامل دستگاه قضایی در این راستا را یادآور شد و گفت: میزان هماهنگی ها و عزم همگانی برای مقابله جدی با این پدیده یکی از اقدام های مثبت و امیدبخش این کارگروه بوده است. 
وی از تصویب هفت مصوبه راهگشا و تسهیل کننده روند مقابله با بروز پدیده زمین خواری و حفظ اراضی و منابع ملی در این کارگروه خبر داد. 
بهشتی فر گفت: دستور دادستانی مرکز استان مبنی بر اجرای تبصره یک ماده ۵۵ قانون حفاظت از جنگل ها و منابع ملی که تاکنون در استان اجرایی نشده بود یکی از مهمترین مصوبات و دستاوردهای این کارگروه بوده است. 
بر اساس این تبصره قانونی در صورت بروز هرگونه زمین خواری و تعرض سودجویان اداره کل منابع طبیعی در هر جای این استان می تواند بدون تشکیل پرونده قضایی اقدام به رفع تصرف و مقابله با متعرضان کند. 
بهشتی فر افزود: طی سال های ۹۳و ۹۴ و فروردین امسال بیش از سه هزارو ۷۹۰ هکتار پیشگیری و رفع تصرف از اراضی ملی و منابع طبیعی و بر اساس اعمال تبصره یک ماده ۵۵ قانون حفظ جنگل ها و منابع طبیعی انجام شده است. 
وی تصریح کرد: یکهزار و ۸۵۰ هکتار از این میزان در سال ۹۳ و یکهزار و ۹۴۰ هکتار نیز در سال ۹۴ و فروردین امسال بوده است. 
بهشتی فر با بیان اینکه بخش عمده ای از تخریب ها و خسارت های وارد شده بر عرصه های طبیعی استان ناشی از اجرای طرح های عمرانی و مربوط به دستگاه های اجرایی است، خواستار حمایت و ورود سازمان های مردمی و رسانه ها برای جلوگیری از گسترش و دامنه وسیع این تخریب ها شد. 
وی با اشاره به افزایش روزافزون پدیده زمین خواری و تغییرکاربری های غیراصولی در اراضی و منابع ملی استان، یادآور شد: اجرای طرح و تهیه نقشه کاداستر مهمترین عامل در کاهش بروز این معضل است. 
بهشتی فر تاکید کرد: از مجموع حدود یک میلیون و۴۵۰ هزار هکتار سطح منابع ملی در این استان تاکنون کمتر از دو درصد آن تهیه طرح کاداستر انجام شده است. 
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه وبویراحمد با بیان اینکه در صورت تامین اعتبار تمامی اراضی ملی نیازمند اجرای طرح کاداستر ،ظرف یک سال انجام می شود میزان اعتبار مورد نیاز در این زمینه را افزون بر ۵۰ میلیارد ریال اعلام کرد. 
این مسئول با اشاره به برخی طرح ها و الزامات قانونی برای جلوگیری از پدیده زمین خواری، گفت: بر اساس قانون زمین منابع ملی به شخص و یا سرمایه گذار واگذار نمی شود بلکه تنها حق بهره برداری از آن به متقاضی ابلاغ می شود. 
بهشتی فر اظهار کرد: با وجود محدودیت اراضی منابع طبیعی بویژه در شهرستان های بویراحمد و دنا هر گونه واگذاری و حتی حق بهره برداری از اراضی حاشیه شهرهای یاسوج و سی سخت ممنوع شده است. 
معاون حفاظت امور اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری کهگیلویه وبویراحمد نیز به موضوع پدیده زمین خواری و مشکلات آن در استان اشاره کرد و گفت: نبود طرح آمایش سرزمینی و نقشه کاداستر و مشخص نبودن حریم ها از جمله عوامل دخیل در رشد این معضل است. 
احسان نعمتی از تثبیت مالکیت بیش از ۹۰ درصد از اراضی ملی و منابع طبیعی استان خبر داد و گفت: بیش از ۸۸درصد از مساحت ۱۵ هزار و ۵۱۷ کیلومتر مربعی این استان منابع طبیعی و جنگل است. 
وی ابراز داشت: اجرای طرح آمایش سرزمین که با هدف ایجاد رابطه منطقی بین توزیع جمعیت و انجام فعالیت ها در پهنه سرزمین و با توجه به ویژگی های فضایی مناطق است تا حد قابل ملاحظه ای در روند کاهشی پدیده زمین خواری موثر خواهد بود. 
نعمتی تناسب نداشتن میزان جرم و مجازات در پدیده زمین خواری و تصرفات اراضی ملی را از دیگر معضلات و مولفه های اساسی در روند افزایشی این مهم اعلام کرد. 
معاون حفاظت و امور اراضی منابع طبیعی کهگیلویه وبویراحمد تصریح کرد: بسیاری از قوانین حاکم در این راستا هنوز مربوط به حدود سال ۸۱ و بیش از ۱۰ سال گذشته است. 
وی افزود: این در حالی است که بروزرسانی و متناسب سازی قوانین تاثیر مثبتی در روند مطلوب امور بویژه برخورد قانونی با متخلفان دارد. 
وی مشارکت و همراهی مردم و ارائه آموزش های لازم در زمینه آگاهی بخشی و اطلاع رسانی افکارعمومی برای حفظ و صیانت از اراضی ملی و منابع طبیعی را از دیگر راهکارهای ضروری در کاهش روند تخریب منابع ملی و جنگل ها ذکر کرد.

** مبارزه جدی با زمین خواری سرلوحه برنامه های دستگاه قضایی 
دادستان عمومی و انقلاب یاسوج نیز گفت: اراده دستگاه قضایی بر مبارزه جدی با پدیده زمین خواری خارج از همه فشارهای تحمیلی از سوی برخی افراد ذی نفوذ و هرگونه ملاحظه کاری استوار است. 
مهرداد کرمی به خبرنگار ایرنا گفت: یکی از مشکلات جدی در زمینه مبارزه با زمین خواری همگامی و مشارکت برخی دست اندرکاران و کارکنان خود دستگاه های اجرایی و متولی در زمینه ارتکاب به این جرم است. 
وی تصریح کرد: بررسی های لازم نشان می دهد که بخش عمده و بیش از دو سوم موارد زمین خواری با دخالت مستقیم یا مشارکت و آدرس دهی و آگاه بخشی از سوی دستگاه های متولی بوده است. 
کرمی با بیان اینکه بسیاری از موارد زمین خواری و رانت توسط افرادی صورت گرفته که زمانی در برخی دستگاه های مربوطه و متولی دارای سمت و نفوذ بوده اند، گفت: این مهم مختص به یک دولت یا برهه زمانی خاص نبوده است. 
وی با تاکید بر اینکه مردم عادی و افراد حقیقی جامعه شاید حدود یک هزارم دستگاه های اجرایی مرتکب جرم زمین خواری نشده اند، افزود: همان تعداد معدود از افراد عادی نیز با آدرس دهی و راهنمایی برخی کارکنان و دست اندرکاران در دستگاه های متولی مرتکب این جرم شده اند. 
خواستار حساسیت و دقت بیشتر واحدهای نظارتی درون مجموعه ای برای جلوگیری از ورود و ارتکاب جرم مجدد این افراد شد و افزود: برخی مسایل قومی، قبیله ای و سنتی حاکم در استان نیز به موضوع زمین خواری دامن زده است. 
وی تصریح کرد: در بسیاری موارد مبارزه با زمین خواری به ویژه هنگام اجرای احکام قضایی، مقاومت ها و نفوذ برخی افراد ذی نفوذ حتی به قیمت متهم کردن دستگاه قضایی و دستگاه های متولی در این راستا وجود داشته است. 
کرمی گفت: البته به هیچ وجه چنین نفوذها و فضاسازی ها در عزم راسخ دستگاه قضایی برای مبارزه قاطع با پدیده زمین خواری تاثیرگذار نبوده و برخورد قاطع خارج از فشارها همچنان اولویت این دستگاه است. 
وی تصریح کرد: البته نباید برخی افراد با سیاه نمایی و امنیتی کردن مساله روند مبارزه با پدیده زمین خواری به عنوان یک مطالبه بحق و جدی مورد تاکید رهبر معظم انقلاب را کند کنند. 
دادستان یاسوج افزود: این در حالی است که این موارد کمترین خللی در قاطعیت و اهتمام دستگاه قضایی در این زمینه ایجاد نخواهد کرد. 
وی منابع طبیعی و نیروهای یگان حفاظت از جنگل ها و منابع طبیعی و ملی را ضابطان اصلی دستگاه قضایی در این راستا دانست و تصریح کرد: این افراد آموزش های لازم را برای حفاظت، همکاری و هماهنگی با دستگاه قضایی به عنوان یک وظیفه ذاتی فرا می گیرند. 
دادستان یاسوج با بیان اینکه برخی دستگاه های اجرایی با آدرس دهی و آگاهی بخشی خود زمینه ارتکاب جرم و پدیده زمین خواری را تسهیل می کنند، افزود: دستگاه قضایی علاوه بر مباشر و مسبب، با این افراد نیز به عنوان معاونت و مشارکت در جرم برخورد قاطع و بدون ملاحظه خواهد کرد. 
کرمی با اشاره به اولویت دستگاه قضایی و اهتمام ویژه دولت و همچنین تاکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر مبارزه قاطع و بدون ملاحظه با پدیده زمین خواری، گفت: این مهم نیز در دستور ویژه دادستانی به عنوان یک اولویت اساسی قرار گرفته است. 
وی اظهار کرد: حتی چنانچه برخی دستگاه ها بنا به دلایل و سهل انگاری در این زمینه کوتاهی کنند دادستانی خود نیز به عنوان مدعی العموم وارد خواهد شد و با متصرفان و متعرضان به اراضی و عرصه های ملی برخورد قاطعانه خواهد کرد. 
مدیرکل کهگیلویه وبویراحمد نیز از افزایش میزان دست درازی ها و تعرض سودجویان به منابع زیست محیطی در مناطق حفاظت شده از جمله زیست کره دنا خبر داد. 
از تشکیل کمیته ویژه مبارزه با زمین خواری در محیط زیست استان خبر داد و یادآور شد: مناطقی که مورد تصرف سودجویان قرار گرفته شده بود مشخص و برای متعرضان نیز پرونده قضایی تشکیل شده است. 
وی افزود: بهره گیری از ظرفیت و توان سازمان های مردم نهاد و جوامع محلی بهترین و مناسبترین راهکار و از رویکردهای اصلی سازمان محیط زیست کشور و این استان برای صیانت از منابع طبیعی و زیست محیطی است. 
وی میزان مساحت مناطق حفاظت شده کهگیلویه و بویراحمد را حدود ۳۱۲ هزار هکتار معادل ۱۱ درصد مساحت این استان دانست. 
هاشمی مناطق حفاظت شده در کهگیلویه و بویراحمد را شامل دنای شرقی و غربی، خاییز، سرخ، دیل، سیوکی، خامی و سولک و مناطق شکار ممنوع استان را نیز شامل خرم ناز، ماغر، سمیرم، لار و حاتم شل اعلام کرد. 
وی عنوان کرد: زیست کره دنا با وسعت ۲۵۵ هزار هکتار به عنوان دهمین زیست کره دنیا و نخستین مورد پس از انقلاب در ایران و پارک ملی دنا از مهمترین سرمایه ها و ظرفیت های زیست محیطی در کهگیلویه و بویراحمد است. 
رئیس سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه وبویراحمد نیز از مقابله جدی با بروز پدیده زمین خواری و تغییر کاربری های غیرمجاز در عرصه های زراعی و باغی استان خبر داد و گفت: سال گذشته چهار مورد حکم قلع و قمع به میزان حدود ۹ هزار مترمربع در سطح شهرستان بویراحمد اجرا شد. 
از تشکیل ۳۲پرونده تغییر کاربری های غیرمجاز در شهرستان بویراحمد به میزان ۱۱۸ هزار و ۷۲۵ مترمربع در سال گذشته خبر داد. 
وی تصریح کرد: طی سال های ۹۲ تا ۹۴ نیز ۳۲ پرونده نیز منجر به صدور رای و اجرای حکم شده است. 
وی میزان تعرض و تغییرکاربری های غیرمجاز در سال ۹۴ را نیز در سطح شهرستان کهگیلویه، دنا و چرام نیز به ترتیب ۷۳ هزار و ۳۸، ۲۰ هزار و ۷۰۴ و پنج هزار و ۴۰۰ مترمربع اعلام کرد. 
گوهرگانی افزود: گزارشی مبنی بر تغییر کاربری غیرمجاز در سطح شهرستان های باشت، لنده و بهمئی ظرف یک سال گذشته اعلام نشده است. 
مدیرکل دفتر فنی وبویراحمد به صراحت از وجود پدیده نفوذ کارکنان دولتی در بروز پدیده زمین خواری به عنوان یکی از معضلات و چالش های مهم در این راستا خبر داد. 
سید حسین کاظمی افزود: در برخی مناطق شمال شهر یاسوج به طور واضح نفوذهایی از سوی کارکنان دستگاه های اجرایی و مربوطه در جعل سند و همراهی با غارتگران بیت المال دیده شده است. 
وی البته ضعف نظارت از سوی دستگاه های متولی از جمله منابع طبیعی، شهرداری، بنیاد مسکن ، جهادکشاورزی ، راه و شهرسازی و حتی استانداری را در بروز و افزایش پدیده زمین خواری طی سالیان گذشته دخیل دانست. 
کاظمی بیان کرد: البته با اهتمام ویژه دولت و مدیریت اجرایی استان و نیز همراهی دستگاه قضایی در تشکیل شورای حفظ حقوق بیت المال ومبارزه با زمین خواری، تا حدود زیادی جلوی برخی زمین خواری های سازمان یافته گرفته شده است. 
وی افزود: البته در دو شهرستان بویراحمد و دنا به دلیل شرایط خاص اقلیمی انها و نیز ارزش بالای زمین تعرض و دست درازی به اراضی ملی همچنان رو به افزایش است. 
کاظمی تصریح کرد: فرهنگ سازی لازم تا حدودی صورت گرفته ولی باید در کنار ان نیز نظارت ها و آگاهی بخشی بیشتر مردم نسبت به قوانین و مقررات گسترش یابد. 
وی گفت: بدون شک منابع طبیعی به تنهایی توان مقابله با چپاولگران و غارتگران بیت المال بویژه در شهرستان های بویراحمد و دنا را ندارد و هماهنگی بیشتری باید برای مقابله جدی با این پدیده شوم در استان شکل گیرد. 
مساحت زمین های کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد بیش از ۲۵۰ هزار هکتار و میزان تولیدات محصولات زراعی در این استان نیز سالانه افزون بر ۶۵۰ هزار تن است.
۴۲ هزار هکتار از این میزان باغی است. 
از کل اراضی کشاورزی استان حدود ۸۹ درصد، اختصاص به کشت محصولات زراعی دارد.
کهگیلویه وبویراحمد با حدود ۱۶هزار و ۲۴۹ کیلومتر مربع و با جمعیتی افزون بر ۷۰۰ هزار نفر دارای یک درصد مساحت و یک درصد جمعیت کشور در جنوب غربی ایران واقع شده است.
این استان با دو اقلیم متفاوت و مناظر بکر و طبیعی و موقعیت خاص گردشگری دارای هشت شهرستان ، ۱۷شهر و یکهزار و ۶۷۶ روستای دارای سکنه است.