پایگاه خبری یاسوج 24

به گزارش خبرگزاری فارس از کهگیلویه، اهمیت حفظ میراث فرهنگی اعم از ملی و جهانی بر هیچ‌کس پوشیده نیست چراکه بناها و محوطه‌های تاریخی، زبان خاموش تاریخ کهن این سرزمین هستند که می‌توانند فضای روشنی از گذشته تاریخی مردمان را به آیندگان ارایه کنند.

این مناطق تاریخی که امروز زبان گویای تاریخ هستند، اهمیت بسزایی در کشف حقایق دوران گذشته دارند و به همین خاطر محوطه‌های تاریخی یکی از مناطق مورد علاقه باستان‌شناسان برای جست و جو در فرهنگ‌ها و آیین‌ها به شمار می‌رود به گونه‌ای که کاوش‌های باستان‌شناسی بدون حضور و تفحص در محوطه‌ها و بناهای تاریخی معنایی ندارد به همین خاطر است که صیانت از این محوطه‌ها که امروزه یکی از مناطق گردشگرپذیر در اقصی نقاط جهان هستند، اهمیت ویژه می‌یابد.

با این حال هر قدر که دولت‌ در حفظ این محوطه‌های تاریخی اهتمام ورزد اما نمی‌توان نقش مخرب بلایای طبیعی همچون زلزله و سیل را در تهدید این اماکن انکار کرد؛ تخریب‌هایی که حتی گاهی موجب از دست رفتن همیشگی یک بنای تاریخی می‌شود.

قلعه دیشموک یکی از این مجموعه‌های با ارزش است که در شهر دیشموک از توابع کهگیلویه واقع شده است. قلعه دیشموک بر بلندای صخره‌ای گچی بنا شده و در زیر قلعه آثاری وجود دارد که قدیمی‌تر از خود قلعه است و بعدها قلعه بر روی خرابه‌های آن آثار ساخته شده است.

دراطراف قلعه وجود باغ‌ها، مزارع و طبیعت بسیار زیبا و چشم‌اندازهای زیادی وجود دارد که توجه هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند.

طبیعت اطراف قلعه تاریخ دیشموک

نوع مصالح ساختمانی که در این قلعه بکار برده شده است عبارتند از سنگ و ملات گچ که دارای استحکام خوبی هستند. برای تامین آب آشامیدنی ساکنین قلعه و راه ورودی قلعه، راهی خاص و زیرزمینی وجود داشته که بیش از ۲۰۰ متر طول دارد.

بافت این بنای تاریخی از نظر مهندسی و طراحی بسیار جالب بوده است. قدمت این آثار به دوره‌های تاریخی و اسلامی می‌رسد. این قلعه بر روی تپه‌ای در در وسط شهر دیشموک قرار گرفته است.

بنای تاریخی قلعه دیشموک با بی‌توجهی متولیان حفاظت از آثار تاریخی اکنون به ویرانه‌ای تبدیل شده است؛ این قلعه که یادگاری از دوران‌های زندیه و قاجاریه است در سایه غفلت مسئولان حفظ میراث کهن و توسعه گردشگری تخریب و روبه نابودی است.

دیوار فروریخته قلعه و داربست‌هایی که به داد ساکنان پایین دستی رسید

بر اثر ورزش باد و بارش باران در یکی از روزهای زیبای بهاری در ماه گذشته بخش جنوبی قلعه تاریخی دیشموک ریزش کرد و این تخریب به دیگر بخش‌های قلعه نیز سرایت خواهد کرد.

سایه تهدید قلعه تاریخی بر سر ساکنان اطراف قلعه

یکی از ساکنان محله پایین دستی قلعه درباه ریزش قلعه به خبرنگار فارس گفت: در حال پخت نان بودم که صدای مهیبی به گوشم رسید و متوجه شدم اتفاقی رخ داده است.

وی تصریح کرد: بخشی از قلعه بر اثر وزش باد و باران ریزش کرد و بعد از آن اتفاق به مدت سه روز منزل را ترک کرده و به خانه بستگان پناه بردم.

این شهروند دیشموکی با بیان این‌که منزل مسکونی ما مربوط به زمان‌های دور و متعلق به گذشتگان ماست، افزود: ناتوانی مالی در خرید و یا ساخت منزل مسکونی ما را در این ساختمان‌های قدیمی ماندگار کرده است.

فرشته جمالی‌اصل نیز با اشاره به ریزش بخشی از بنای قلعه خاطرنشان کرد: هر لحظه ترس فرو ریختن بخش‌های دیگر قلعه بر ما بیشتر می‌شود.

این شهروند ساکن ضلع شمالی قلعه نبود دیوار حفاظتی در اطراف قلعه را تهدیدی برای ساکنان اطراف دانست و گفت: بی‌توجهی مسئولان در محصور کردن این قلعه منجر به خسارات جبران‌ناپذیری خواهد شد.

نمایی از شهر دیشموک

صالح دادی‌نژاد درباره اتفاق رخ داده در بنای تاریخی دیشموک به خبرنگار فارس گفت: این بنای تاریخی نیاز به بازسازی و حفاظت دارد و در اعتبارات سال ۹۳ مبلغی به این منظور اختصاص داده می‌شود.

بخشدار دیشموک با اشاره به وجود بیش از ۲۰ خانوار در اطراف قلعه اظهار کرد: با روند تخریب قلعه، ساکنان اطراف با خطر جدی مواجه هستند.

دادی‌نژاد تسریع در دیوارکشی محوطه قلعه با داربست‌های فلزی را ضروری خواند و با بیان این‌که ۲۰ خانواری که در پایین‌دست و اطراف قلعه تاریخی سکونت دارند در حال حاضر قادر به تخلیه محل و انتقال به سایر نقاط شهر نیستند خواستار چاره‌اندیشی متولیان میراث فرهنگی در حفاظت از قلعه شد.

خداداد مزارعیان قدمت پایه‌های قلعه دیشموک را مربوط به دوره ساسانی خواند و با بیان این‌که بخش‌هایی از قلعه در دوره‌های قاجاریه و اوایل پهلوی مرمت و تعمیر شده است، افزود: این قلعه از مکان‌های تاریخی است که قدمت لایه‌های زیرین آن به دوره اشکانی و ساسانی می‌رسد به ویژه سازه غربی صخره آن مرتبط با دوره اشکانی است.

مسئول نمایندگی میراث فرهنگی و گردشگری کهگیلویه تصریح کرد: بافت معماری جدید آن به دوره‌های زندیه و قاجاریه می‌رسد، حیاط شرقی آن مربوط به دوره زندیه و قاجاریه و حیاط غربی آن به دوره اول پهلوی برمی‌گردد.

به گفته مزارعیان بدان جهت که این قلعه از راهروهایی زیرزمینی در ۲ قسمت شرقی و غربی برخوردار بود بنابراین به مثابه دژی محکم و استوار بود که در دنیای گذشته تصرف آن کاری سخت و دشوار بوده است.

مزارعیان با اشاره به قرار گرفتن قلعه در ارتفاع شیب‌دار گفت: دیوارهای قلعه مدتی است ترک خورده بود و برای دفع خطرات احتمالی قریب به ۱۵ سال پیش دیواری از لوله‌های فلزی در هشت ردیف در ضلع جنوبی قلعه حایل شد.

این مسئول دیوارکشی اطراف قلعه با داربست فلزی را در راستای حفاظت از خطرات و آسیب‌دیدگی منازل مسکونی در اطراف قلعه عنوان کرد و با اشاره به ریزش بخشی از این بنای تاریخی که در فروردین سال‌جاری روی داد، گفت: داربست‌های نصب شده در بخش جنوبی قلعه از تلفات جانی به ساکنان پایین‌دست قلعه جلوگیری کرده اما شدت ریزش به دیوار حایل شده صدمات زیادی وارد شده است.

وی نیاز ضلع شمالی، شرقی و غربی قلعه به داربست حفاظتی را ضروری دانست و افزود: طی مکاتباتی که با اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد داشتیم تمهیداتی جهت دفع خطرات احتمالی در نظر گرفته شده است.

مزارعیان درباره تملک ساختمان‌های اطراف قلعه و انتقال ساکنان از حریم قلعه خاطرنشان کرد: ساخت و ساز در حریم قلعه ممنوع بوده و شهرداری و شورای شهر دیشموک نباید اجازه ساخت و ساز در این محل می‌دادند.

مسئول نمایندگی میراث فرهنگی و گردشگری کهگیلویه با تاکید بر این‌که حریم قلعه و خطرات احتمالی در ساخت ‌و سازهای اطراف باید لحاظ می‌شد، گفت: میراث فرهنگی به هیچ وجه قصد تملک و خرید منازل اطراف قلعه را ندارد و تنها با دیوارکشی نسبت به دفع خطرات احتمالی اقدام خواهد کرد.

=======================

گزارش و عکس از طیبه‌سادات سعادتی‌نیک

=======================

انتهای پیام/۸۲۰۱۶/م۴۰

منبع : فارس نیوز